Blockchain Nedir? Ne kadar güvenli?

Yazımıza Blockchain teknolojisi ile devam ediyoruz. Herkesin dilinde Bitcoin kadar meşhur şu sıralar. Peki Blockchain teknolojisi nedir, nasıl çalışılır ve her sektöre uyarlanabilir mi? Öyleyse ilk sorumuzla başlayalım ve Blockchain'i tanımlayalım.

Blockchain nedir?

Blockchain, Türkçe anlamıyla "Blok zinciri" olarak tanımlanır. Eğer bu işe yeni başladıysanız, burada sadece "zincir" kısmını dikkate alın ve "blok" tabirini kısa bir süreliğine unutun. İkisini bir anda tanımladığımız zaman çoğu kişide kafa karışıklığına neden olduğu için böyle bir ayrım yapılması doğru olacak diye umuyoruz. "Zincir" dediğimizde, aklınıza ilk gelen şey birbirine halka halka geçmiş sıradan zincirler ise doğru yoldayız. Dükkanı kapatmak için kullandığınız zincirler, bisikletinizi bir yere bırakırken "çalınmasın" diye bağladınız zincirler ve dahası.

Zincir, görüldüğü üzere birbirine halkalar ile geçmiş bir yapıya sahiptir. Kaliteli bir zincire sahipseniz ve oldukça kalın ise bunları birbirinden ayırmak oldukça güçtür, ancak mümkündür. Kafanızı biraz dağıtmayı başardıysak, bunu teknolojik bir zincir olarak düşünmeye başlayabiliriz. Şimdi ise "blok" tabirine bir göz atalım. Bunu da basit bir örnekle, çok kafa karıştırmadan anlatalım. 10'dan fazla evin bulunduğu bir site düşünün ve bu sitenin 2 bloktan oluştuğunu düşünün. Her blok başına 5 adet ev düşüyor. Toplamda 10 ev, 2 bloğa sığabiliyor. Biraz abes bir örnek gibi görünse de "blok zinciri teknolojisi" denildiği zaman, kafalar farklı yönlere gidebiliyor.

Artık, bloklara ayrılan zincirleri anlamış olduk. Blockchain teknolojisinin ilk ürünü Bitcoin'dir, bunu hepimiz biliyoruz. Peki bu teknolojiyi ilk olarak "para ve finans" için kullanılması da sizce büyük bir ironi içermiyor mu? Dünyada oldukça dolandırıcı, hırsız varken bu sektörün seçilmesinin derin bir anlamı var. "Ben son derece güvenliyim" mesajı oldukça sinsi bir şekilde veriliyor.

Blockchain'in geniş tanımını Bitcoin üzerinden yapacağız. Sonuç olarak Bitcoin bir Blockchain ürünü ve iyi bir tercih olacak. Bir Bitcoin hesabınızın olduğunu düşünün ve hesabınızda 1 BTC'nin olduğunu hayal edin. Bir arkadaşınıza bu bakiyenin yarısını göndereceksiniz. Klasik Bitcoin gönderme adımlarını geçtiğiniz ve ödemeyi arkadaşınızın hesabına gönderdiniz. Artık cüzdanınızda 0.5 BTC kaldı ve arkadaşınıza da 0.5 BTC gönderilmiş oldu. Yarı yarıya, kardeş payı!

Siz BTC gönderimini yaptığınız an, ödeme Bitcoin'in blok zincirine ulaşıyor ve burada bir onay bekliyor. Şu sıralar  Bitcoin için her 10-15 dakikada bir "blok" bulunabiliyor. Bu bulunan her blok, aslında zincirin bir halkası. Sizin gönderdiğiniz ödeme varsayalım "52030" numaralı blok adresine düştü. Ödemenin arkadaşınıza tam olarak ulaşması için varsayılan 3 adet onay alması gerekiyor. Bu onayı veren ise madencilerdir. 3 onayın alınması için de gönderdiğiniz BTC'nin dahil olduğu bloğun madenciler tarafından bulunması gerekir. Her blokta binlerce işlem barınabilir. Burada sizin işleminiz sadece bir tanesi. Madenciler bloğu bulduğu zaman bir önceki blok olan "52029"'ın ardına bu bloğu ekler ve bir sonraki bloğu bulmak için tekrar çalışırlar. Bu ekleme işlemini madenciler yapmıyor tabi ki, sistem kendini ilerletiyor.

Kısacası gönderdiğiniz ödemeler bir blokta toplanır (ev örneği), madenciler bu bloğu bulur (her 10-15dk), blok bulunduğu zaman işlemler onaylanır ve arkadaşınıza gönderdiğiniz ödeme tamamen bitirilmiş olur. Her blok arka arkaya eklendiğinde ise "blok zinciri" dediğimiz yapıyı oluşturur. Blok zincirleri geriye dönük işlem yapılmasını engellemek için bir dizi güvenlik önlemine sahiptir. Bunu da güvenlik adı altına ele alacağız, hatta alalım şimdi.

Blok zinciri güvenilir mi? Ne kadar?

Blok zincirinin çalışma mantığını anladıysanız güvenlik için de bazı önemli bilgilere ihtiyacınız olacak.  Zincir > Blok > Ödeme işlemi. Mantık tamamen genel olarak bu şekilde. Peki bu Blockchain teknolojisinin övüldüğü güvenlik önlemleri neler?

Burada ilk olarak ele almamız gereken şey Blockchain'de yapılan işlemlerin değiştirilmeye müsait olmadığı. Bu ne demek oluyor? Blockchain tamamen dağıtık yapıda, yani P2P protokolüyle çalışıyor. Tüm veriler sizin bilgisayarınızda olacağı gibi, dünya çapında binlerce, belki milyonlarca bilgisayarda olabilir. Siz kendi bilgisayarınızdan geçmişe yönelik bir işlemi değiştirmeyi başarsanız bile, bunu milyonlarca kopyada nasıl yapabilirsiniz? Bu mümkün değil. Elinizde BTC'nin veritabanı olduğunu ve bu kopyanın dediğimiz gibi milyonlarca bilgisayarda olduğunu düşünün. İşin ne kadar zor olduğunu anlayacaksınız zaten.