Madencilik denilince akla ilk gelenin elinde kazma kürek olan birileri olduğunu tahmin edebiliyorum. Ama terimin başına "bitcoin" eklenince tamamen farklı bir kimliğe bürünüyor. Peki ya nedir bu madencilik neden illet? Herkes yapabilir mi? Nasıl olur?
Bitcoin madenciliği nedir?
Öncelikle Bitcoin terimi hakkında fikriniz yoksa, ilk yazılarımı okuyabilirsiniz. Bitcoin terimini biliyorsanız, "madencilik" kavramının da az buçuk ne olduğunu biliyorsunuz. Peki ya net olarak? Öyleyse şöyle açıklayalım; Bitcoin Madenciliği, bitcoin'lerin üretildiği ve bitcoin ile yapılan tüm transfer işlemlerinin onaylandığı bir aktivitedir. Çok fazla teknik detaya girmedim bilerek, olayı tam kavradığınızda detaylı bir tanımını tekrar yapacağım.
Madenciliği tam anlamıyla kavrayabilmek için "bitcoin", "blockchain" kavramlarını kafanızda iyi oturtmalı ve ne işe yaradıklarını bilmelisiniz. Ben yine özet geçeceğim; Bitcoin, Blockchain teknolojisyle üretilmiş bir kripto para birimidir. Blockchain ise blok ve zincirlerden oluşan yeni bir teknolojidir. Detaylı tanımlar için önceki yazılarıma göz atın.
Madencilik, sadece Bitcoin için geçerli bir durum değildir. Ethereum, Litecoin, Monero gibi madencilik yapılabilen kripto para birimleri de mevcuttur. Her kripto para biriminin kullanım oranı ve madencilik yapan insan sayısına göre zorluk dereceleri farklıdır.
Bitcoin'de yapılan bütün işlemler bloklarda toplanır. Her blok 10-15 dakika içerisinde bulunabilir (şuan). Her bloktaki işlem sayısı birbirinden farklı olabilir. Bulunan her bloktaki ödül sayısı şuan 12.5 BTC'dir. Yani her blok bulununca dolaşıma 12.5 girmiş olur. Bu tamamen yeni üretilen BTC'lerdir. Ayrıca her bloktaki transfer ücretlerini de bloğu bulan madenci (havuz) alır. Yani örneğin, yeni bir blokta 50 bin transfer işleminin olduğunu varsayalım. Bunların transfer ücretleri toplamı da 8 BTC olarak varsayalım. Blok ödülü dışındaki bu ücreti de madenciler alır. Ancak bu 8 BTC dolaşıma yeni girmez, mevcut dolaşım üzerinden verilir.
Bloklar birleşerek, zincirleri oluşturur. Bu yüzden blok zinciri olarak adlandırılır. Kısaca tanımlamak gerekirse, madencilik denen olay da bu blokların bulunmasından ibarettir.
Blok bulmak bu kadar zor mu?
Satoshi, Bitcoin'i ilk tasarladığında kendisine 1 milyonluk BTC ürettiğini biliyoruz. Tek bir PC üzerinden milyonlarca BTC kulağa çok hoş geliyor. Ancak madencilikteki esas, madencilik yapan kişi/makine sayısına göre belirlenilir. Örneğin, 1 milyon kişinin madencilik yaptığını düşünün. Burada blok bulma olasılığı oldukça düşük olacaktır. Çünkü milyonlarca kişi bunu yapıyor. Zorluk seviyesi de tamamen buna göre belirlenmektedir. Tabi ki kişi sayısına göre değil, her birim madencilik cihazının sahip olduğu güçler birleştirilerek hesaplamalar yapılır.
Bunun yapılmasının en büyük sebebi; Bitcoin üretiminin hızlı bir şekilde yapılamamasından ibaret. Eğer zorluk denen zımbırtı olmasaydı, dünyadaki Bitcoin'lerin tamamı üretilmiş olacaktı ve ortada sadece dolaşan BTC'ler ile işlem yapılacaktı.
Madencilik havuzları nedir?
Bitcoin için madenciliğin git gide zorlaşması, çareyi havuzlar kurmaya bıraktı. Havuzlarda, kullanıcılar sahip olduğu güçleri birleştirerek ortaya daha kuvvetli bir güç çıkartır. Ne kadar çok kazım gücü elde edilirse, blok bulma oranı o kadar yüksek olur. Bu sebeple, "solo" diye tabir ettiğimiz tek başına madencilik devri kapanmıştır. Havuzlarda 10-15 dakika aralıklarla yeni bir blok bulunmaktadır ve bulunan bloktaki ödül+transfer ücretleri havuzdaki kullanıcılar arasında paylaştırılır. Her madencilik sitesinin kendine özgü ödeme yöntemleri vardır.
14 Mart 2018 Çarşamba
7 Mart 2018 Çarşamba
Blockchain Nedir? Ne kadar güvenli?
Yazımıza Blockchain teknolojisi ile devam ediyoruz. Herkesin dilinde Bitcoin kadar meşhur şu sıralar. Peki Blockchain teknolojisi nedir, nasıl çalışılır ve her sektöre uyarlanabilir mi? Öyleyse ilk sorumuzla başlayalım ve Blockchain'i tanımlayalım.
Blockchain nedir?
Blockchain, Türkçe anlamıyla "Blok zinciri" olarak tanımlanır. Eğer bu işe yeni başladıysanız, burada sadece "zincir" kısmını dikkate alın ve "blok" tabirini kısa bir süreliğine unutun. İkisini bir anda tanımladığımız zaman çoğu kişide kafa karışıklığına neden olduğu için böyle bir ayrım yapılması doğru olacak diye umuyoruz. "Zincir" dediğimizde, aklınıza ilk gelen şey birbirine halka halka geçmiş sıradan zincirler ise doğru yoldayız. Dükkanı kapatmak için kullandığınız zincirler, bisikletinizi bir yere bırakırken "çalınmasın" diye bağladınız zincirler ve dahası.
Zincir, görüldüğü üzere birbirine halkalar ile geçmiş bir yapıya sahiptir. Kaliteli bir zincire sahipseniz ve oldukça kalın ise bunları birbirinden ayırmak oldukça güçtür, ancak mümkündür. Kafanızı biraz dağıtmayı başardıysak, bunu teknolojik bir zincir olarak düşünmeye başlayabiliriz. Şimdi ise "blok" tabirine bir göz atalım. Bunu da basit bir örnekle, çok kafa karıştırmadan anlatalım. 10'dan fazla evin bulunduğu bir site düşünün ve bu sitenin 2 bloktan oluştuğunu düşünün. Her blok başına 5 adet ev düşüyor. Toplamda 10 ev, 2 bloğa sığabiliyor. Biraz abes bir örnek gibi görünse de "blok zinciri teknolojisi" denildiği zaman, kafalar farklı yönlere gidebiliyor.
Artık, bloklara ayrılan zincirleri anlamış olduk. Blockchain teknolojisinin ilk ürünü Bitcoin'dir, bunu hepimiz biliyoruz. Peki bu teknolojiyi ilk olarak "para ve finans" için kullanılması da sizce büyük bir ironi içermiyor mu? Dünyada oldukça dolandırıcı, hırsız varken bu sektörün seçilmesinin derin bir anlamı var. "Ben son derece güvenliyim" mesajı oldukça sinsi bir şekilde veriliyor.
Blockchain'in geniş tanımını Bitcoin üzerinden yapacağız. Sonuç olarak Bitcoin bir Blockchain ürünü ve iyi bir tercih olacak. Bir Bitcoin hesabınızın olduğunu düşünün ve hesabınızda 1 BTC'nin olduğunu hayal edin. Bir arkadaşınıza bu bakiyenin yarısını göndereceksiniz. Klasik Bitcoin gönderme adımlarını geçtiğiniz ve ödemeyi arkadaşınızın hesabına gönderdiniz. Artık cüzdanınızda 0.5 BTC kaldı ve arkadaşınıza da 0.5 BTC gönderilmiş oldu. Yarı yarıya, kardeş payı!
Siz BTC gönderimini yaptığınız an, ödeme Bitcoin'in blok zincirine ulaşıyor ve burada bir onay bekliyor. Şu sıralar Bitcoin için her 10-15 dakikada bir "blok" bulunabiliyor. Bu bulunan her blok, aslında zincirin bir halkası. Sizin gönderdiğiniz ödeme varsayalım "52030" numaralı blok adresine düştü. Ödemenin arkadaşınıza tam olarak ulaşması için varsayılan 3 adet onay alması gerekiyor. Bu onayı veren ise madencilerdir. 3 onayın alınması için de gönderdiğiniz BTC'nin dahil olduğu bloğun madenciler tarafından bulunması gerekir. Her blokta binlerce işlem barınabilir. Burada sizin işleminiz sadece bir tanesi. Madenciler bloğu bulduğu zaman bir önceki blok olan "52029"'ın ardına bu bloğu ekler ve bir sonraki bloğu bulmak için tekrar çalışırlar. Bu ekleme işlemini madenciler yapmıyor tabi ki, sistem kendini ilerletiyor.
Kısacası gönderdiğiniz ödemeler bir blokta toplanır (ev örneği), madenciler bu bloğu bulur (her 10-15dk), blok bulunduğu zaman işlemler onaylanır ve arkadaşınıza gönderdiğiniz ödeme tamamen bitirilmiş olur. Her blok arka arkaya eklendiğinde ise "blok zinciri" dediğimiz yapıyı oluşturur. Blok zincirleri geriye dönük işlem yapılmasını engellemek için bir dizi güvenlik önlemine sahiptir. Bunu da güvenlik adı altına ele alacağız, hatta alalım şimdi.
Blok zinciri güvenilir mi? Ne kadar?
Blok zincirinin çalışma mantığını anladıysanız güvenlik için de bazı önemli bilgilere ihtiyacınız olacak. Zincir > Blok > Ödeme işlemi. Mantık tamamen genel olarak bu şekilde. Peki bu Blockchain teknolojisinin övüldüğü güvenlik önlemleri neler?
Burada ilk olarak ele almamız gereken şey Blockchain'de yapılan işlemlerin değiştirilmeye müsait olmadığı. Bu ne demek oluyor? Blockchain tamamen dağıtık yapıda, yani P2P protokolüyle çalışıyor. Tüm veriler sizin bilgisayarınızda olacağı gibi, dünya çapında binlerce, belki milyonlarca bilgisayarda olabilir. Siz kendi bilgisayarınızdan geçmişe yönelik bir işlemi değiştirmeyi başarsanız bile, bunu milyonlarca kopyada nasıl yapabilirsiniz? Bu mümkün değil. Elinizde BTC'nin veritabanı olduğunu ve bu kopyanın dediğimiz gibi milyonlarca bilgisayarda olduğunu düşünün. İşin ne kadar zor olduğunu anlayacaksınız zaten.
Blockchain nedir?
Blockchain, Türkçe anlamıyla "Blok zinciri" olarak tanımlanır. Eğer bu işe yeni başladıysanız, burada sadece "zincir" kısmını dikkate alın ve "blok" tabirini kısa bir süreliğine unutun. İkisini bir anda tanımladığımız zaman çoğu kişide kafa karışıklığına neden olduğu için böyle bir ayrım yapılması doğru olacak diye umuyoruz. "Zincir" dediğimizde, aklınıza ilk gelen şey birbirine halka halka geçmiş sıradan zincirler ise doğru yoldayız. Dükkanı kapatmak için kullandığınız zincirler, bisikletinizi bir yere bırakırken "çalınmasın" diye bağladınız zincirler ve dahası.
Zincir, görüldüğü üzere birbirine halkalar ile geçmiş bir yapıya sahiptir. Kaliteli bir zincire sahipseniz ve oldukça kalın ise bunları birbirinden ayırmak oldukça güçtür, ancak mümkündür. Kafanızı biraz dağıtmayı başardıysak, bunu teknolojik bir zincir olarak düşünmeye başlayabiliriz. Şimdi ise "blok" tabirine bir göz atalım. Bunu da basit bir örnekle, çok kafa karıştırmadan anlatalım. 10'dan fazla evin bulunduğu bir site düşünün ve bu sitenin 2 bloktan oluştuğunu düşünün. Her blok başına 5 adet ev düşüyor. Toplamda 10 ev, 2 bloğa sığabiliyor. Biraz abes bir örnek gibi görünse de "blok zinciri teknolojisi" denildiği zaman, kafalar farklı yönlere gidebiliyor.
Artık, bloklara ayrılan zincirleri anlamış olduk. Blockchain teknolojisinin ilk ürünü Bitcoin'dir, bunu hepimiz biliyoruz. Peki bu teknolojiyi ilk olarak "para ve finans" için kullanılması da sizce büyük bir ironi içermiyor mu? Dünyada oldukça dolandırıcı, hırsız varken bu sektörün seçilmesinin derin bir anlamı var. "Ben son derece güvenliyim" mesajı oldukça sinsi bir şekilde veriliyor.
Blockchain'in geniş tanımını Bitcoin üzerinden yapacağız. Sonuç olarak Bitcoin bir Blockchain ürünü ve iyi bir tercih olacak. Bir Bitcoin hesabınızın olduğunu düşünün ve hesabınızda 1 BTC'nin olduğunu hayal edin. Bir arkadaşınıza bu bakiyenin yarısını göndereceksiniz. Klasik Bitcoin gönderme adımlarını geçtiğiniz ve ödemeyi arkadaşınızın hesabına gönderdiniz. Artık cüzdanınızda 0.5 BTC kaldı ve arkadaşınıza da 0.5 BTC gönderilmiş oldu. Yarı yarıya, kardeş payı!
Siz BTC gönderimini yaptığınız an, ödeme Bitcoin'in blok zincirine ulaşıyor ve burada bir onay bekliyor. Şu sıralar Bitcoin için her 10-15 dakikada bir "blok" bulunabiliyor. Bu bulunan her blok, aslında zincirin bir halkası. Sizin gönderdiğiniz ödeme varsayalım "52030" numaralı blok adresine düştü. Ödemenin arkadaşınıza tam olarak ulaşması için varsayılan 3 adet onay alması gerekiyor. Bu onayı veren ise madencilerdir. 3 onayın alınması için de gönderdiğiniz BTC'nin dahil olduğu bloğun madenciler tarafından bulunması gerekir. Her blokta binlerce işlem barınabilir. Burada sizin işleminiz sadece bir tanesi. Madenciler bloğu bulduğu zaman bir önceki blok olan "52029"'ın ardına bu bloğu ekler ve bir sonraki bloğu bulmak için tekrar çalışırlar. Bu ekleme işlemini madenciler yapmıyor tabi ki, sistem kendini ilerletiyor.
Kısacası gönderdiğiniz ödemeler bir blokta toplanır (ev örneği), madenciler bu bloğu bulur (her 10-15dk), blok bulunduğu zaman işlemler onaylanır ve arkadaşınıza gönderdiğiniz ödeme tamamen bitirilmiş olur. Her blok arka arkaya eklendiğinde ise "blok zinciri" dediğimiz yapıyı oluşturur. Blok zincirleri geriye dönük işlem yapılmasını engellemek için bir dizi güvenlik önlemine sahiptir. Bunu da güvenlik adı altına ele alacağız, hatta alalım şimdi.
Blok zinciri güvenilir mi? Ne kadar?
Blok zincirinin çalışma mantığını anladıysanız güvenlik için de bazı önemli bilgilere ihtiyacınız olacak. Zincir > Blok > Ödeme işlemi. Mantık tamamen genel olarak bu şekilde. Peki bu Blockchain teknolojisinin övüldüğü güvenlik önlemleri neler?
Burada ilk olarak ele almamız gereken şey Blockchain'de yapılan işlemlerin değiştirilmeye müsait olmadığı. Bu ne demek oluyor? Blockchain tamamen dağıtık yapıda, yani P2P protokolüyle çalışıyor. Tüm veriler sizin bilgisayarınızda olacağı gibi, dünya çapında binlerce, belki milyonlarca bilgisayarda olabilir. Siz kendi bilgisayarınızdan geçmişe yönelik bir işlemi değiştirmeyi başarsanız bile, bunu milyonlarca kopyada nasıl yapabilirsiniz? Bu mümkün değil. Elinizde BTC'nin veritabanı olduğunu ve bu kopyanın dediğimiz gibi milyonlarca bilgisayarda olduğunu düşünün. İşin ne kadar zor olduğunu anlayacaksınız zaten.
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)